رشت قرار دارد . از جمله مساجد و اماكن مذهبى رشت مىتوان از مسجد صفى ، مسجد بادى الله ، مسجد حاجى صمد خان ، مسجد و بقعهء خواهر امام و تعداد زيادى مسجد و امام‌زاده‌هاى ديگر نام برد . كليساى ارامنه نيز با معمارى باشكوهى در شهر رشت عبادتگاه شهروندان مسيحى است كه از ديرباز در اين شهر ساكن شده‌اند . به استثناى منجيل و رودبار كه شهرهاى بين راهى گيلان هستند ، رشت مهمترين شهرى است كه در دروازه ورودى استان قرار دارد . اين موقعيت رشت را از امتيازى برخوردار كرده كه از طريق آن مسافران ناگزير توقفى هرچند كوتاه در رشت مىكنند و بدين‌ترتيب از خدمات شهرى موجود در رشت استفاده مىنمايند . واحدهاى پذيرائى و خدماتى موجود در رشت ، از حضور مسافران در شهر نهايت بهره را مىبرند . از همين‌رو پذيرائى شهر رشت كيفيت نسبتا بالائى دارد كه متناسب با سليقهء مسافران است . علاوه‌بر اينها امكانات فراغتى موجود از قبيل پارك ، كتابخانه ، مراكز خريد ، سينما و وجود تعداد زيادى از يادمانهاى مختلف در خود شهر مىتواند مسافران را ساعتها سرگرم نمايد . شهر رشت علاوه‌بر مسافرخانه‌هاى معمولى داراى 10 هتل با 278 اطاق و ظرفيت 556 تخت بيش از نيمى از تأسيسات اقامتى استان را به خود اختصاص داده است . 2 - 7 - 3 - لاهيجان لاهيجان از زيباترين شهرهاى گيلان ، بلكه ايران است . موقعيت جغرافيائى اين شهر در ناحيهء پايكوهى كه تپه‌ماهورهاى آن را بوته‌هاى هميشه‌سبز چاى ، در رديف‌كاريهاى منظم هندسى پوشانده است ، همراه با معمارى بسيار زيبا و خانه‌هاى ويلائى با سقفهاى سفالى و رنگ‌آميزى سفيد ، جلوه زيبائى به سيماى شهر بخشيده است . به عبارت ديگر در لاهيجان زيبائيهاى طبيعت و شهرسازى همديگر را تكميل كرده‌اند . لاهيجان از نظر سابقه شهرى قدمت زيادى دارد و قبل از رشت مركز ايالت گيلان بوده است . علاوه‌بر آن حتى پس از اين‌كه رشت از دورهء صفويه اهميت يافت ، بازهم لاهيجان به دليل سوابق تاريخى و موقعيت جغرافيائى مركز گيلان بيه‌پيش باقى ماند . اهميت لاهيجان به عنوان يك شهر توريستى علاوه‌بر زيبائيهاى طبيعى آن ، چشم‌اندازهاى زراعى باغهاى چاى است . لاهيجان مهمترين مركز كشت و توليد چاى ايران بشمار مىرود و اين موقعيت را تاكنون با فعاليتى چشمگير حفظ كرده است . اين شهر نيز همانند ديگر شهرهاى گيلان از گزند بلاهاى طبيعى و غارتها و آتش‌سوزيها به دور نمانده است . در سال 706 هجرى اولجايتو اين شهر را اشغال كرد و در سال 890 هجرى زلزله شهر را ويران ساخت . حكام دو قسمت گيلان در طرفين رودخانه سفيدرود پيوسته باهم در جدال بودند ، بخش شرقى با مركزيت لاهيجان و بخش غربى با مركزيت فومن ، در هرفرصتى كه دست مىداد ، براى كسب قدرت و تاراج شهرهاى يكديگر رقابتهاى خونينى با هم داشتند كه صفحات تاريخ گيلان از منازعات آنان رنگين شده است . به طورى كه در فاصلهء سالهاى 908 تا 914 هجرى ، پيش از اين‌كه قدرت حكومت صفوى در گيلان تثبيت شود ، شهر به دفعات از طرف حكام گيلان بيه‌پس غارت شد . پس از آن حريق سال 1058 و زلزلهء سال 1088 هجرى خرابيهاى زيادى در شهر ببار آورد . در سال 1246 هجرى طاعون در لاهيجان كشتار زيادى بر جاى گذاشت و بازهم آتش‌سوزى سال 1258 هجرى شهر را از هستى ساقط كرد . رابينو وضعيت لاهيجان را در اوائل سدهء ميلادى اخير به تفصيل توضيح داده است . براساس نوشتهء وى لاهيجان داراى هفت محله ، 2260 خانه ، 000 ، 11 نفر جمعيت ، 15 مسجد ، 25 زيارتگاه ، 4 مدرسه ، 6 كاروانسرا ، 3 بازار ، 2 زورخانه ، 300 دكان و تعداد زيادى حمام بوده است . توسعهء شهر لاهيجان را در سده اخير بايد مديون كشت چاى و رواج سريع آن در منطقه دانست . با توسعهء اين كشت صنايع چاىخشك‌كنى زيادى در لاهيجان پا گرفت و از اين طريق اقتصاد شهر به رونق گرائيد . لاهيجان از نظر جذابيت توريستى اهميت زيادى دارد . موزهء تاريخ طبيعى شهر ، استخر قديمى آن ، پارك تفريحى و آرامگاه كاشف السلطنه ، در كنار بسيارى از يادمانهاى تاريخى ، مساجد قديمى و بناهاى زيبا از جمله جاذبه‌هاى جهانگردى لاهيجان بشمار مىآيند . لاهيجان داراى 2 هتل با 44 اتاق و 88 تخت و مهمانخانه‌ها و رستورانهاى ديگر ، خدمات اقامتى و پذيرائى مورد نياز مسافران را تأمين مىكند . مهمترين سوغات شهر لاهيجان كلوچه است كه با سابقه‌اى بسيار طولانى شهرت زيادى يافته و اغلب مسافران آن را به عنوان ره‌آورد سفر گيلان با خود همراه مىبرند . 3 - 7 - 3 - بندر انزلى بندر انزلى به عنوان يكى از شهرهاى زيباى گيلان از دو جهت اهميت دارد : نخست اين‌كه مهمترين بندر تجارى ايران در ساحل درياى خزر است و ديگر اين‌كه به علت قرار گرفتن در ساحل ماسه‌اى دريا از موقعيت مناسبى براى توريسم تفريحى و استراحتى برخوردار است . انزلى در محل پيوستن تالاب به درياى خزر و بر روى رسوبهاى دلتائى آن قرار گرفته و به همين‌جهت شهر از سه قسمت تشكيل شده است . بخش غربى يا انزلى ، بخش ميانى يا شبه‌جزيرهء ميان‌پشته و بخش شرقى به نام غازيان . انزلى در مقايسه با ديگرشهرهاى گيلان قدمت زيادى ندارد . تا مدتها آبادى انزلى جزو بخش تالش دولاب و يكى از روستاهاى تابعه آن بوده است . اهميت اصلى انزلى مربوط به موقعيت بندرگاهى آن است كه امكان برقرارى تجارت ميان روسيه و ايران را فراهم مىساخت . از زمان تزارها ، روسيه توجه زيادى به انزلى داشته و گروهى از بازرگانان روس به همراه يك كنسولگرى در اين شهر فعاليت داشتند . قبل از اين‌كه انزلى به صورت يك بندرگاه مهم درآيد ، بيشتر كشتيهاى تجارى كه از بنادر روسيه به ايران مىآمدند ، در پيربازار لنگر مىانداختند . پيربازار پيش‌بندر رشت بود كه در 10 كيلومترى شمال آن قرار داشت . افزايش ظرفيت و حجم كشتيها از يك طرف و پر شدن تدريجى مسيرهاى كشتيرانى در داخل تالاب انزلى از طرف ديگر مشكلات زيادى براى رفت‌وآمد اين كشتيها ايجاد كرده بود . از همين‌رو بندر انزلى كه در دهانهء خروجى تالاب قرار داشت بيش از پيش مورد توجه قرار گرفت . نخستين اقدامات عمرانى در انزلى از زمان خسرو خان گرجى كه حاكم